A

Ahilik

AHİLİK, Anadolu Selçuklu devleti yıkıldığı sıralarda, sosyal düzeni korumak için kurulan bir örgüt. Ahiliğin, Osmanlı devletinin kuruluşunda da önemli bir rolü olmuştur. Aslında bu örgüt kardeşlik anlamına gelen “Fütüvvet” adını taşıyordu. Reislerine ahi (kardeş) deniliyordu. Ahiler, çok sıkı bir ahlâk disiplinine uyarlar, birbirlerine yardım ederlerdi. Hükümdar olmadığı zamanlarda ahi şeyhleri, onların görevlerini yerine getirirler, güvenliği sağlarlardı. XIV. yüzyılın başlarında Anadolu’yu dolaşan ünlü gezgin İbni Battuta, Anadolu’nun birçok şehrinde gördüğü ve Kardeş Yiğitüler (Ahiyan-el-fityan) adını verdiği ahilerin zaviyelerinden söz eder. Köylere kadar yayılmış bu örgütün esası yardımlaşma ve topluluk düzenini koruma idi. Bunların, yabancıları ağırlama, yedirme ve içirmede, eşkiyaları, kötülük yapanları yok etmede, dünyada benzerleri yoktu. Ahiler, akşama kadar kazandıklarını reislerine getirirlerdi. Bununla yiyecek, içecek alınır, konuklar ağırlanır, beraberce yenilir içilir, gecenin bir bölümü ayin ve sema ile geçirilirdi. Ahilerin kıyafetleri ayrı idi. Hırka, üzerine sarık sarılmış beyaz yünden bir külah ve mest şeklinde ayakkabı giyerlerdi. Kemerlerinde uzun bir saldırma taşırlardı. Yaptıkları işte, alışverişte ve kazançta dürüstlükten ayrılmazlardı.

Ahilik ahlâkının dört önemli prensibi vardı: Güçlü ve üstün durumda iken affetmek; kızgın iken yumuşak davranmak; düşmana iyilik etmek; kendisi muhtaç iken bile başkasına vermek. Ahiliğe yeni girenler, hem ahi müridi, hem de bir mesleğe çırak olurlardı. Kendilerine şalvar giydirilip, kuşak kuşatılırdı. Ahilik en çok esnaf örgütü arasında yayılmıştı. Çünkü o zaman, devlet otoritesi zayıflamış olduğundan, soygunculara karşı işyerlerini ve mallarını koruyabilmeleri için en çok esnafın birliğe ve korunmaya ihtiyacı vardı. Bu amaçla, silahlı birlikler de kurulmuştu. Osmanlılar, ilk zamanlarda ahilerden yararlanmışlardır. Osman Beyin kayınbabası ve birçok silah arkadaşı bu örgüttendi.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı