A

Alaeddin Keykubat

ALÂEDDİN KEYKUBAT (I.) , Anadolu Selçuklu Devleti hükümdarı (Ölümü: 1237).Gıyasettin Keyhusrev’in oğludur. 1220 yılında sultan oldu. Zamanında, Anadolu Selçuklu devletinde büyük bir gelişme görüldü. Alâeddin Keykubat, önce, Eyyubî hükümdarı Melik Eşref le bir anlaşma yaptı. Bu sırada Asya’da büyük bir imparatorluk kuran Moğollar, Harizmşahlar devletini yıkarak batıya doğru ilerlemeye başlamışlardı. Alâeddin Keykubat, bu tehlikeyi önlemek için devletini her yönden güçlendirmeye çalıştı. Başta Konya, Sivas ve Kayseri olmak üzere birçok şehrin kale ve surlarını onarttı. Antalya’nın doğusunda, ticaret ve askerlik bakımından çok önemli bir yerde bulunan Kalonoros (Kandelor) kalesini karadan ve denizden kuşatarak ele geçirdi. Şehri yeniden kurdurdu; surla çevirtti. Bir kule ve tersane yaptırdı. Alâeddin ile ilgili olarak adına Alâiye denildi. Burası, Selçuklu sultanlarının kışlık başkenti oldu. Alâeddin Keykubat, kendisine karşı çıkan beylerin büyüklerini öldürttü; ötekilerini de sürdürdü. Moğol akınları ticaret yollarının eşkıyalarla dolmasına yol açmıştı. Karadeniz’de gidip gelen ticaret gemileri güç duruma düşmüştü. Alâeddin Keykubat, Sinop’ta hazırlattığı donanmayı, Kastamonu uç beyi Hüsameddin Çoban’ın yönetiminde Kırım kıyılarına gönderdi. Türk kuvvetleri, bir ticaret limanı olan Suğdak’ı ele geçirdi. İçerilerdeki Rus ve Kıpçak beyleri, Selçuklu devletine bağlandı. Böylece, Karadeniz ticaret yolunda güvenlik sağlanmış oldu. Alâeddin Keykubat, Silifke’den Maraş’a kadar olan yerleri ele geçirerek güneyden gelen kervan yolunu da güvenilir duruma getirdi. Doğu Anadolu’da, birçok önemli kale ve şehri aldı. Mengüceklerin Erzincan ve Kemah koluna son verdi(1228). Moğolların önünden çekilen Celâleddin Harizmşah, Doğu Anadolu sınırlarına gelmişti. Alâeddin Keykubat, cesur bir komutan olan Celâleddin Harizmşah ile iyi ilişkiler kurmaya çalıştı. Moğollara karşı birleşmelerini gerekli görüyordu. Fakat Celâleddin Harizmşah iyi bir politikacı değildi. Anadolu’da Müslüman halka kötülük yapması yüzünden Alâeddin Keykubat ile arası açıldı. Alâeddin Keykubat, Celâleddin Harzemşah üzerine yürüdü. Yassı Çemen savaşında Celâleddin  Harizmşah’ı ağır bir yenilgiye uğrattı (1230). Bundan sonra Erzurum ve Ahlat’ı ele geçirdi. Alâeddin Keykubat, Celâleddin Harizmşah’ın ölümünden sonra komşu olan Moğollarla iyi geçinmeye çalıştı. Moğol hükümdarı Ogeday Hana mektup ve elçi göndererek dostluk kurdu. Bir yandan da doğu sınırlarını güçlendirmeye önem verdi. En yetişkin komutanlarını ve askerlerini bu bölgeye yerleştirdi. Suriye ve Mısır’da Eyyubi devletleriyle anlaşmaya çalıştı.

Alâeddin Keykubat, komşu ülkelerin elçilerine, Kayseri’de verdiği bir ziyafette zehirlenerek öldü. Bu değerli Selçuklu sultanı, henüz kırk beş yaşında idi. Ölümü, Selçuklular ve Anadolu halkı için çok ağır sonuçlar getirdi. Alâeddin Keykubat bilime ve sanata değer vermiştir. Moğol istilâsından kaçan ve kendisine sığınan birçok bilgin ve sanatçıyı korumuştur. Konya surları üzerine ve giriş kapılarına heykel ve kabartmalar koydurmuş, Konya ve Kubadabat saraylarının duvarlarını kadın ve erkek resimleriyle süsletmiştir. Onun devri, Anadolu halkının en mutlu zamanıdır. Öldüğünde zengin ve bolluk içinde bir ülke bırakmıştır. Kendisine, Ulu Keykubat adı verilmiştir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı